Sprawiedliwa Konkurencja na Rynku Wewnętrznym
Co głoszą obrońcy starego modelu WPR
WPR głosi sprawiedliwą konkurencję pomiędzy rolnikami UE. Jeśli subsydia byłby pozostawione decyzjom państw członkowskich, różnice w poziomie wsparcia rolnictwa mogłyby ją zakłócić.
WPR zakłóca konkurencję
Niezakłócona konkurencja jest rzeczywiście ważnym celem. Ale nie tylko jako aspekt sprawiedliwości pomiędzy rolnikami, lecz także skuteczności ekonomicznej: różnice w poziomie wsparcia rolnictwa mogą mieć rezultat w postaci modeli produkcji, które zaprzeczają konkurencyjnym walorom państw członkowskich. Jednakże ten cel nie usprawiedliwia WPR w obecnym kształcie, a raczej przemawia na jej niekorzyść.
Połączone subsydia
Państwa członkowskie mają prawo używać funduszy UE na subsydia, które są połączone z produkcją konkretnych dóbr rolniczych. Na przykład zboża uprawne otrzymują wsparcie we Francji, ale już nie po drugiej stronie Renu w Niemczech.
Bezpośrednie wsparcie dochodów
Jednolita Płatność na Gospodarstwo jest dystrybuowana wysoce nierównomiernie pomiędzy państwami członkowskimi. Rolnik w Grecji dostaje ponad 500 euro za hektar, podczas gdy jego kolega na Litwie mniej niż 100 euro. Mimo że te płatności nie mają formalnego związku z produkcją, wpływają na nią i zakłócają konkurencję przez same swoje rozmiary.
Płatności drugiego filara
Korzyści, jakie otrzymują rolnicy z programów rozwoju obszarów wiejskich różnią się w ramach UE. Państwa członkowskie otrzymują bardzo różne wysokości płatności w ramach drugiego filara WPR, siegające od poniżej 30 euro za hektar w Danii i Wielkiej Brytanii do około 100 euro w Finlandii, Grecji i Portugalii. Tak więc niektóre rządy są bardziej hojne odnośnie wysokości krajowych subsydiów dla drugiego filara. Włochy płacą ponad 1 miliard euro rocznie z własnej kieszeni, pozostawiając w tyle znacznie większe Niemcy i Francję.
Ponadto, państwa członkowskie prowadzą swoje polityki rozwoju obszarów wiejskich na różne sposoby. Tylko część z nich koncentruje się na tym, by pomóc rolnikom zwiększyć konkurencyjność, tak jak Belgia, która zdecydowała się przeznaczyć 50% płatności drugiego filara na ten cel w okresie programowania 2007-2013. Zupełnie innaczej postąpiła Irlandia, określając pułap 10% na konkurencyjność gospodarstw, a 80% na poprawę stanu środowiska naturalnego i obszarów wiejskich.
Ukryte narodowe subsydia
Ukryte subsydia, które otrzymują rolnicy różnią się pomiędzy państwami członkowskimi. Niektóre kraje wspierają swoich rolników za pomocą nadzwyczajnie niskich cen na wodę używaną w rolnictwie, redukcje podatków za paliwo i uprzywilejowane rozwiązania w zakresie zabezpieczenia społecznego.
Standardy produkcji
Nie wszystkie państwa członkowskie wykazują się chęcią redukowania negatywnych efektów środowiskowych w rolnictwie. Niektóre kraje są powolne we wdrażaniu i egzekwowaniu dyrektyw UE, na przykład dotyczących gospodarki wodnej, ochrony ptactwa, które są kosztowne dla rolników. Inne wykraczają poza prawo UE i narzucają podatki od nawozów i pestycydów.
Wniosek
WPR stwarza pozory usytuowania rolników UE na tym samym poziomie. Jej budżet mógłby być zredukowany, a większa odpowiedzialność przesunięta na państwa członkowskie. Jednocześnie uczyniłoby to konkurencję na rynku wewnętrznym bardziej uczciwą. To może być osiągnięte jeśli UE i państwa członkowskie
- wycofają Jednolite Płatności na Gospodarstwo i wszystkie powiązane subsydia
- usuną wszystkie płatności drugiego filara ukierunkowane na wzrost produkcyjności na poziomie gospodarstw
- wskażą jako cel wszystkie płatności WPR na dobra publiczne, usiłując zredukować nadmierne płatności, które wykraczają poza wysokość potrzebną do zachęcenia rolników do dostarczania pożądanych dóbr publicznych
- wzmocnią nadzór Komisji Europejskiej nad narodowymi politykami rolnymi
- zatrzymają ukryte subsydia w formie subsydiowanych cen wody oraz koncesji podatkowych na energię i paliwo
- zapewnią zgodność z regulacjami UE dotyczącymi odpowiedzialnych praktyk rolniczych i wprowadzą zharmonizowane minimum podatków od szkodliwych dla środowiska środków używanych w rolnictwie